Wandelen over de Mookerheide

Praktisch

Lengte:

15,6 km

Startpunt:

Parkeerplaats Landgoed Mookerheide, Heumensebaan 2, Molenhoek, Nederland

Coördinaten:

51.770034, 5.891651

Bij Limburg denk je al snel aan het heuvelachtige zuiden. Ook in Noord-Limburg gaat het aardig bergop en -af. We trokken onze wandelschoenen aan voor een stevige voorjaarswandeling door stille bossen, langs weidse uitzichten en historisch groen.

De hoge heuvels van Noord-Limburg -de hoogste top haalt ongeveer 80 meter- stammen uit de IJstijd. Enorme gletsjers duwden letterlijk bergen zand en stenen voor zich uit. Nadat het ijs zich weer terugtrok bleven deze zogenaamde stuwwallen achter in het landschap. Geleidelijk raakten de heuvels begroeid met bos, totdat de mens het bos te intensief benutte. De opgestuwde bodem bevat weinig voedingsstoffen, waardoor het bos degradeerde tot heide.

Jachtslot
In 1878 kocht een schatrijke Amsterdamse koopman Luden een grote lap vruchtbare grond in de uiterwaarden nabij het dorp Heumen. Aan het begin van de twintigste eeuw erfde de zoon Jan Jacob het gebied. Luden kocht dit stuk grond niet zo maar. Bij de grond hoorden zogenaamde heerlijkheidsrechten. Vooral het recht om te mogen jagen was daarbij aantrekkelijk. Dit zorgde voor de nodige spanningen met de burgemeester die zelf over de rechten op dat gebied meende te beschikken. Om de burgemeester de ogen uit te steken, verwierf Jan Jacob Luden gronden op de stuwwal en bouwde er in 1903 op het hoogste punt een jachtslot. Luden keek zo neer over een groot deel van de gemeente.

Jugendstil
Bij een jachtslot denk je al snel aan een klassiek kasteel. Hoe anders is het Jachtslot Mookerheide? Stoer, maar ook imponerend en zelfs wat intimiderend pronkt het zachtroze gebouw bovenop de heuvel. Het gebouw is opgetrokken in Jugendstil-stijl, uniek voor Nederland. Ondanks de verschillende functies (wonen, klooster en een luxe hotel) bleven belangrijke delen van het Jugendstil-interieur gespaard. Vooral de centrale hal is indrukwekkend. Een houten, gebeeldhouwde trap leidt je naar een groots glas-in-loodvenster waar Hubertus, de beschermheilige van de jacht, in het licht pronkt. Het jachtslot kun je tijdens excursies bezoeken, een aanrader!

Landgoed
Rond het jachtslot legde Luden een 160 hectare groot landgoed aan. De heide transformeerde tot een gevarieerd bos met weiden en een ommuurde nutstuin, compleet met een drietal kassen. Met de lente is er volop activiteit. In de kassen zie je overal gezaaide plantjes en ook in de kweekbakken steken de eerste frisgroene blaadjes boven de zwarte grond uit. Een koppeltje Nijlgans vliegt met hees gesnater een aantal rondjes, op zoek naar een geschikte nestplek?

Het landgoed biedt meer bijzonders. Je zou bijna achteloos langs diverse stoere eiken lopen. Het zijn zogenaamde boomboeketten. Men plantte meerdere bomen in één plantgat. Hierdoor lijkt het alsof er een eeuwenoude (hakhout)boom staat, een bijzonder stijlkenmerk van de Engelse landschapsarchitectuur.

Van grenswal tot schans
Kort na het verlaten van het landgoed wandel je over de heide. Een aarden wal, omgeven door een gracht, verraadt de aanwezigheid van de Heumense Schans. Dit verdedigingswerk verrees in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Op de achtergrond houdt een Schotse hooglander een oogje in het zeil. Ineens klinkt er geritsel. Zandhagedis!

Weer een stukje verder ligt de Mookerschans. Vanaf de aanwezige uitkijktoren kun je goed zien hoe dit verdedigingswerk eruit ziet: een vierkant met op de hoeken bastions. Een roodborsttapuit gebruikt een brem als uitkijkpunt, terwijl zijn naamgenoot tussen de heide op zoek is naar wat lekkers.

Mookerheide
Na het nodige inspannende klim- en daalwerk sta je ineens aan de rand van de grote Mookerheide. De aanwezige bankjes komen als geroepen. Het uitzicht is adembenemend, waardoor je de inspanning meteen vergeet. In de diepte zoekt het water via de Maas traag zijn weg richting laag-Nederland. Aan de overzijde pronken de ranke torens van de Sint Martinuskerk van Cuijk.

Zevendal
Waande je je zojuist nog op de Veluwe, nu begint het landschap toch echt steeds sterker op Zuid-Limburg te lijken. De wandeling voert door een holle weg, waarvan de flanken haast eindeloos lijken op te reizen. Eenmaal uit het bos is de gelijkenis met het diepe zuiden nog treffender. Het heuvelachtige landschap van het Zevendal met graslanden en hagen, compleet met schapen en bloeiende sleedoorns, strekt zich voor je uit.

Lente en winter begeleiden je de gehele wandeling. Het frisse groen van de eerste lariksnaalden, meidoorn- en vlierblaadjes contrasteert lekker met het oranjebruine blad van een beuk. Zeker in het tegenlicht lijken alle blaadjes wel licht te geven. Dat geldt zeker ook voor de paarse dovenetel en het speenkruid langs het pad. Vooral de eerste gele sterretjes stralen je tegemoet, terwijl een brommende hommel voor je uitvliegt. Het geroffel van een specht maakt de zintuiglijke beleving compleet, de lente is begonnen!