Zo fotografeer je bloemen

De winter is voorbij. Binnen de kortste keren ziet de wereld weer groen. Als eerste verschijnen de bloemen, vooral van bollen en knollen. Bloemen bezorgen ons direct een voorjaarsgevoel. Vrolijke kleuren stralen je tegemoet en brengen weer leven in een doodse wereld. Weldra worden de bloemen druk bezocht door insecten, eerst de hommels, niet veel later door de eerste vlinders. En natuurlijk door fotoliefhebbers, want het is nu heerlijk toeven in het krachtige zonnetje.

Massa en omgeving

Bloemen staan zelden alleen, ze worden omringd door soortgenoten of andere planten die tegelijkertijd hun bloemen openen. Hierdoor ontstaan de prachtigste kleurcombinaties, waar geen vaste plantenborder in de tuin tegenop kan. Bij veel individuen van één soort kan juist het aantal indruk maken. Wat is er mooier dan een veld vol margrieten of pinksterbloemen? Juist in dit soort situaties is het de moeite waard niet één bloemetje te fotograferen, maar juist het totale plaatje. Een groothoekobjectief leent zich daar heel goed voor. Plaats een interessante bloem in de voorgrond en laat de rest van het landschap in de foto meespelen. Daardoor gaat de foto meteen ook een verhaal vertellen, namelijk het hoe en waarom van die plant, juist daar. Is de lucht ook nog eens de moeite waard -blauw met fraai opbollende stapelwolkjes- neem dat dan ook mee in de foto. Pas bij dit soort foto’s wel op voor storende elementen, zoals een opvallend element in de verte, lijnen die op een vreemde manier door je foto lopen en zo te veel aandacht opeisen en dergelijke. Hoe verleidelijk ook, maar mijdt ook de volle zon midden op de dag, zeker bij lichte bloemen. Bloemen raken overbelicht in het landschap, of je houdt een donker landschap over bij correct belichte bloemen. Een beetje sluierbewolking of wat zachter licht eerder/later op de dag biedt zeker uitkomst.

pyramidal orchid
Hondskruid op een prachtige locatie, dat wil je dan ook laten zien. De bloemen staan gelukkig nog in de schaduw.

Individu

Natuurlijk kun je bloemen ook als individu fotograferen. Dit kan met een macro-objectief, maar ook heel goed met een teleobjectief. De directe omgeving van de bloem is alles bepalend. Sluiten de kleuren mooi aan en ontstaat een rustig beeld, of is juist sprake van een groot kleurcontrast, waardoor de individuele bloem extra aandacht krijgt. Een bekend voorbeeld van dit laatste is een gele tulp in een veld waar verder alleen rode tulpen staan. Een rode tulp was hier in de massa weggevallen, de gele tulp trekt juist alle aandacht.

snowdrop
Sneeuwklokje. Het licht van de opkomende zon zorgt voor een spannend kleurcontrast.

Niet gemakkelijk, maar heel fraai is het individu tussen andere bloemen door te fotograferen. Deze voorgrondobjecten vervagen tot kleurrijke vlekken in beeld. Er ontstaat veel diepte in het beeld en tegelijkertijd krijgt de foto iets mysterieus, ook vaak iets hemels. Gebruik voor een optimaal resultaat een zeer beperkte diafragmawaarde, anders worden de objecten op de voorgrond te herkenbaar en leiden ze te veel af.

poppy
Het impressionistische karakter van deze foto van een klaproos ontstaat doordat ik door de vegetatie in de voorgrond fotografeerde.

In detail

Wie een bloem van dichtbij bekijkt, zal zich vaak verbazen over de prachtige details die ineens prijs gegeven worden. Je hoeft daarvoor niet eens op zoek te gaan naar rariteiten. Wel eens een paardenbloem van echt dichtbij bekeken en gezien hoe sierlijk de gekrulde stuifmeeldraadjes zijn? Details van bloemen kunnen het beste met een macro-objectief vastgelegd worden. Ook met compactcamera’s kun je vaak zeer dicht op een bloem komen. Zet hiervoor je compactcamera wel op de voorkeursinstelling macro, aangegeven met een toepasselijk bloemetje. Het nadeel van compactcamera’s is de grote scherptediepte, waardoor je al snel veel storende details uit de directe omgeving van de bloem op de foto krijgt. Kijk dus goed voordat je een foto maakt. Macro-objectieven kennen daarentegen een zeer beperkte scherptediepte. Het is buiten vrijwel onmogelijk om een bloem van voor tot achter scherpt te hebben. Je hebt maar heel weinig beweging nodig om een foto te laten mislukken. Een onvoelbaar zuchtje wind is al voldoende.

 

Fotografeer bloemen bij voorkeur altijd vanaf een statief, zodat je je eigen beweging uitsluit en je zeer nauwkeurig kunt scherpstellen. Dat laatste is vanwege de beperkte scherptediepte beslist nodig. Maak vooraf een keuze wat je wilt fotograferen, bijvoorbeeld de meeldraden of een bloemblaadje. Het is beslist niet nodig de gehele bloem te fotograferen. Vaak wordt een foto spannender door maar een beperkt, maar wel representatief gedeelte te fotograferen: less is more! Neem je wel wat meer afstand of fotografeer je wel de gehele bloem, let dan goed op de achtergrond. Let daarbij niet alleen op storende details, maar bijvoorbeeld ook op kleur (versterkt de achtergrondkleur de foto of is deze meer van hetzelfde) en licht (is de achtergrond niet te licht of te donker waardoor deze te dominant wordt).

crocus
Denk goed na waarop je scherpstelt. Hier is op de uiterste punt van een bloemblad van een krokus scherp gesteld.
crocus
Je hoeft lang niet altijd de gehele bloem te tonen voor een interessante foto! De beperkte scherptediepte zorgt hier voor grafische, vloeiende vormen van onscherpe krokussen.

Licht

Bloemen gedijen goed in de zon, maar dat geldt niet voor jouw fotografie. Fotografeer bloemen dan ook het liefst op een lichtbewolkte dag, in de schaduw of creëer met behulp van een witte paraplu zelf een zachte schaduw. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen. Zo biedt het tegenlicht van een laagstaande zon prachtige mogelijkheden, zeker als de setting verder lekker donker is. Bloemen lijken dan zelf wel licht te geven of allerlei details, zoals haartjes, vallen nu ineens veel meer op. 

meadow clary
Hoewel je bloemen doorgaans het best in de schaduw fotografeert, biedt het tegenlicht van de laagstaande zon ook fraaie mogelijkheden, zoals deze veldsalie laat zien.

Extra’s
Insecten zijn dol op nectar in de bloemen. Soms is er helemaal geen nectar, maar zijn de bloemen zo mooi, dat ze voor insecten toch onweerstaanbaar zijn. Juist dit dierenleven kan een bloemenfoto extra dynamiek geven. Soms zitten ze je ook dwars. Veel klokjes bieden plaats aan allerlei kleine beestjes, van mieren tot spinnen. Een onaangename verrassing op je computerscherm, wanneer je daar niet goed opgelet hebt.


Regendruppels en dauwdruppels vroeg in de morgen geven bij voldoende (zon)licht veel extra’s aan een foto, zeker bij tegenlicht. De druppels lichten dan als kleine diamantjes op. Wat verder weg, buiten het scherptedieptebereik, zorgen de druppels voor magische lichtvlekjes in beeld. Iets om zeker rekening mee te houden!

poppy
Druppels en een insectje op een klaproos als extra blikvanger en veroorzakers van nieuwe mogelijkheden.

Prachtig, maar pas op
Helaas nemen veel fotografen het echter niet zo nauw bij het uitzoeken van hun ‘fotomodel’. Niet zelden wordt het achterste exemplaar het mooist gevonden, waarbij al het voorstaande platgewalst wordt. Hiermee wordt niet alleen niets overgelaten voor andere liefhebbers, het berokkent ook gewoon grote schade aan de natuur. Laat je niet verleiden tot dit soort fotogedrag! Kun je er geen goede foto van maken, geniet er dan alleen visueel van en probeer het elders nog eens.

Oude bondswandelweg van Arnhem naar Zutphen, Deventer en Winterswijk met Bondswandelweg-wandelpin

Ontvang onze nieuwsbrief

Nieuwste blogs

Wandelen in Duitsland: de 10 mooiste wandelgebieden en routes

5 watervallen in IJsland voor je bucketlist

Ontdek het grootste blauwe bos van Duitsland