Wie naar Zweden komt, wil toch zeker één keer een eland gezien hebben. We hebben hier al veel inwoners gesproken en het verbaast ons hoeveel mensen er nog nooit een eland gezien hebben. Toch is het niet heel moeilijk: Zweden heeft de dichtste elandenpopulatie ter wereld. Er leven tussen de 300.000 en 400.000 elanden in Zweden. Toch zitten ze niet overal in gelijke aantallen.
Kenmerken van een eland
Elanden zijn indrukwekkend groot. Volwassen mannetjes (stieren) hebben een schouderhoogte van 1,7 tot 2,3 meter en een kop-romplengte tot 3 meter. Vrouwtjes (koeien) zijn ongeveer een kwart kleiner. Ter vergelijk: dit komt overeen met een flink paard! Ook in gewicht is het verschil tussen het mannetje en het vrouwtje goed te merken. Een volwassen stier weegt tussen de 380 en 700 kilo, terwijl een koe een gewicht heeft van tussen de 200 en 490 kilo. Het gewei van een mannetje kan tot wel 2 meter groot worden.
Een eland eet voornamelijk bladeren, takken, scheuten en waterplanten. In onze tuin komen ze geregeld de populierenopslag wat korter maken. Per seizoen eten ze andere dingen. In de winter kunnen ze wel 10 kilo aan twijgen en takjes per dag eten.
Als je elanden ziet, kijken ze vaak maar wat voor zich uit. Overdag rennen ze weg bij gevaar (ze zijn ontzettend schuw door bejaging), maar in de avond blijven ze soms gewoon staan omdat ze in het donker niet zo goed zien. Elanden houden van water, maar niet te veel. Je ziet ze dan ook niet snel in de talrijke moerassen, maar wel in de buurt van beekjes, diepere weilanden en bosranden zonder vee.
De beste locaties om elanden te spotten
De grootste populatie elanden komt voor in Midden-Zweden (zoals Dalarna), maar je kunt ze ook op veel plekken in de zuidelijke helft van Zweden tegenkomen. Elanden spotten doe je het beste vanuit de auto; net als ander wild zien de dieren een auto minder als een bedreiging. Rij een rondje door een omgeving met veel afwisseling in weilanden en bos. Mocht je er een zien, blijf dan altijd in de auto. Als je uitstapt, jaag je ze meteen op. Tip: zet de motor niet af, maar laat deze draaien. Het helpt echt!
Ook tijdens een wandeling kun je goed op zoek gaan naar sporen. Je komt op veel plekken uitwerpselen tegen: grote, ovale dropjes die overal in het bos kunnen liggen. En in de winter zijn hun prenten in de sneeuw gemakkelijk te herkennen, want de twee hoeven van de poten zijn ontzettend groot.
De beste tijd om ze te spotten
Elanden spotten doe je het beste in de avond of heel vroeg in de ochtend, liefst in de schemering. Ga je in de zomer naar Zweden? Dan zijn de lange, lichte avonden ideaal om op pad te gaan. Het is niet altijd eenvoudig en vergt soms wat geduld en meerdere avonden. Ze zijn schuw en gaan mensen graag uit de weg.
Ook als je gewoon door Zweden rijdt, moet je goed opletten. Er kan altijd zomaar een eland langs de kant van de weg staan. Ondanks hun enorme formaat vallen ze compleet weg tegen hun omgeving!
Pas op op de weg
De kans dat je er een voor je auto krijgt in het donker is aanwezig. Jaarlijks zijn er tussen de 5.500 en 6.000 botsingen tussen auto’s en elanden. Vooral in het vroege voorjaar, wanneer de jonge dieren door hun moeder weggestuurd worden en gaan zwerven, is het uitkijken geblazen. Ik heb er zelf ook eens plots een voor de auto gehad. Uit het niets kwam hij zo uit het bos de weg op. We schrokken er beide van!
Elandenparken en georganiseerde elandensafari’s
Wil je gegarandeerd een eland zien? Dan is een bezoek aan een van de vele elandenparken in Zweden een uitkomst. Zo zijn wij zelf bij Gårdsjö Älgpark geweest, een bijzondere manier om deze indrukwekkende dieren van dichtbij te bewonderen.
Een ander leuk alternatief is meegaan met een georganiseerde safari. Wij deden bijvoorbeeld een elandensafari bij Nordic Discovery in Kloten. Tijdens zo’n safari krijg je uitgebreid uitleg over het leefgebied van het dier en de gids weet precies op welke locaties je de meeste kans hebt om elanden in het wild te spotten.
Elanden in de rest van Europa
De elandenpopulatie in Europa groeit. Naast Zweden vind je de eland in Noorwegen, Finland, de Baltische staten en Polen. Langzaam rukken ze op en er zitten er inmiddels ook al wat in Duitsland en Tsjechië.
Zullen ze ooit weer terugkomen naar Nederland? Momenteel kun je de eland in Nederland alleen zien in Natuurpark Lelystad. Ik heb ze daar zelf een keer kunnen vinden (ondanks hun gevangenschap is het zien beslist geen zekerheidje). Rond het jaar 1025 is de laatste wilde eland in Nederland gespot. Daarna is de soort uitgestorven door de jacht en het verlies van leefgebied.
Ander wild spotten tijdens je zoektocht
Tijdens een rondje rijden in de schemering maak je niet alleen kans op elanden, maar ook op andere dieren zoals vossen, reeën, damherten of edelherten. In Zweden leven ook beren. Waar je deze het beste kunt zien, lees je in onze blog Beren kijken in Zweden.
Wildlife guide
Welke dieren je nog meer kunt spotten in de Zweedse natuur vind je in onze gratis Wildlife Guide. Je vindt het inschrijfformulier hiervoor rechts op deze pagina. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en je ontvangt de gids direct in je mailbox!
Ontvang onze nieuwsbrief
Nieuwste blogs
