Bucket list avontuur: een vulkaanuitbarsting op IJsland

Ik heb niet echt een fotografische bucket list, simpelweg omdat je overal mooie foto’s kunt maken. Er was één uitzondering: het meemaken van een vulkaanuitbarsting. In 2023 vloog ik naar IJsland om deze wens af te kunnen vinken. 

Het rommelt al enkele jaren op IJsland, met steeds nieuwe vulkaanuitbarstingen in de buurt van het dorp Grindavik. De eerste uitbarsting was in 2021 en sprak meteen enorm tot de verbeelding. Geen groots natuurgeweld, maar een gestage stroom aan lava. Een echte ’toeristenvulkaan’, zoals ze het in IJsland noemden. Het zaadjes was gepland.

 

In 2022 was de volgende uitbarsting, maar een volle agenda maakte het onmogelijk om naar IJsland af te reizen. Bij de derde uitbarsting in 2023 was die ruimte er wel! IJsland moet het grotendeels hebben van het toerisme. Was de uitbarsting in 2021 vanwege Covid vooral voor de IJslanders zelf; veel toeristen wilden daarna zelf een dergelijke uitbarsting meemaken. In de eerste week van de uitbarsting waren er nauwelijks hotels verkrijgbaar. De enorme vraag maakte een uitstapje naar IJsland onbetaalbaar. Een week later was het aanbod breder en de prijs met duizend euro gezakt. Op naar IJsland!

iceland volcano
Via de 'gemakkelijke' route stond je vrij laag ten opzichte van de vulkaan, met een groot heet lavaveld tussen jou en de vulkaan. Door de luchttrillingen was het onmogelijk een scherpe telefoto te maken.

De gemakkelijke route

De eerste week van de uitbarsting bood me de tijd om me goed voor te bereiden op mijn korte reis. De vulkaan lag een stuk verder weg dan de eerdere uitbarstingen. Vanaf de parkeerplaats moest je 9 kilometer wandelen om bij de vulkaan te komen. Dat kon via een ‘gemakkelijke’ en een ‘moeilijke’ route. De eerste dag koos ik veiligheidshalve maar voor de gemakkelijke.

 

Gemakkelijk betekent het volgen van een gravelweg. Daarmee kwam ik dichtbij de vulkaan. Niet de gemakkelijkste plek, want door het brede, gloeiendhete lavaveld tussen mij en de vulkaan was het niet mogelijk om met een telelens scherpe foto’s te maken. Het was wel een goede plek voor buitenaardse foto’s van een vulkaan klein in zijn landschap of juist de afmetingen van de vulkaan te tonen door mensen in beeld te betrekken. Aan het einde van de dag kreeg ik van de toezichthouders een lift aangeboden. Daar zeg ik uiteraard geen nee tegen.

iceland volcano
Via de 'gemakkelijke' kant kon je dichtbij de vulkaan komen. Pas dan zie je hoe groot de krater toch nog is. De autoriteiten vonden dit uiteindelijk te dichtbij.
iceland volcano
En daar hadden de autoriteiten volkomen gelijk in. De vulkaan gedroeg zich als een wispelturige snelkookpan, waar soms een waterval van lava overheen klotste.
iceland volcano
Desolaat, buitenaards: de vulkaan klein in zijn landschap.

De moeilijke route
De moeilijke route was even lang, maar enorm veel zwaarder. Dat er iemand op die route bezweek aan een hartaanval zegt voldoende. Het eerste deel van de route ging stijl omhoog. Daarna liep je langs de lavavelden van de eerdere uitbarstingen, ideale pauzeplekken omdat daar ook van alles te fotograferen valt. Na een lang pad over losse stenen bereikte ik uiteindelijk de vulkaan. Het interessante van deze plek was de aanwezigheid van een oudere vulkaan. Hoewel stijl, was deze te beklimmen, waardoor je in de krater kon kijken. Bizar hoeveel warmte er vandaan kwam. Ondanks de grote afstand voelde het alsof je recht voor de open haard zat. 

 

Het was in alle opzichten indrukwekkend. De vulkaan horen, de hitte voelen, de grote stofhozen die ontstonden boven het hete lavaveld, maar ook door de aanwezigheid van mensen. Velen kwamen gewoon om te genieten, maar sommigen deden geheel hun eigen ding: paaldansen, stoer doen met een gasmasker (uiteraard totaal niet nodig, want dan hadden de autoriteiten je echt niet toegelaten), verkleed als astronaut rondlopen of blootvoets in een druïdejurk voor de vulkaan dansen. Alles voor de likes …

iceland volcano
Nieuw gevormde aarde. Zo moet de aarde er in zijn begindagen ook uitgezien hebben.
iceland volcano
Je maakt een 9 kilometer lange, loodzware wandeling, met een complete astronautenuitrusting ...
iceland volcano
Meerdere hozen tegelijk. Dit hitte zorgt voor geheel eigen weer.

Pas echt indrukwekkend werd het zodra de schemering in viel. Het blauwe licht combineert prachtig met de oranje lava. De brandende mossen in de verte zorgden voor een rokerige achtergrond, terwijl ook de vulkaan soms blauwige rook uitblies. Eenmaal donker ging de landschappelijke context verloren en was het tijd voor abstracte impressies. 

 

Ik had genoeg proviand bij me, om er de hele nacht en dag door te brengen. Toch vond ik het wel even genoeg geweest en keerde ik in het donker terug naar de auto. Door de zwaarte van de wandeling moest ik wel even al mijn moed bij elkaar verzamelen om de volgende dag de tocht nogmaals te ondernemen. Loodzwaar, maar wat was het het waard!

iceland volcano
Vanaf een oude vulkaan kon je prachtig in de krater kijken. Het blauwe uurtje zorgt voor fraaie kleurcontrasten.
iceland volcano
Eenmaal donker kun je je uitleven op abstracte lavapatronen.

Drone
Bij een vulkaanuitbarsting heb je uiteraard weinig bewegingsvrijheid. Een drone biedt dan ook uitkomsten. Ik heb zelf een DJI Mini, gemakkelijk mee te nemen, maar niet zo stabiel uiteraard als een grote. Het perspectief met een drone is geweldig, maar het vliegen zelf is doodeng. Regelmatig verloopt het contact moeilijk. Zo wil de drone op een bepaald moment niet meer vooruit, maar gelukkig nog wel omhoog. Zolang het maar weg is van de hitte ben ik opgelucht. Ik zag veel drones in de lava verdwijnen (wederom alles voor de likes), maar die van mij keerde gelukkig steeds heelhuids terug. 

iceland volcano
Met een drone ben je vrijer je compositie te kiezen. Hier maak ik gebruik van de lavastromen als leading line richting de vulkaan.

Fotografietips

  • Betreed nooit, maar dan ook echt nooit, zwarte lava. Het mag er afgekoeld uitzien, enkele centimeters dieper kan het alsnog gloeiend heet zijn.
  • Je hoeft niet veel mee te nemen: een groothoeklens en een telezoomlens, zoals een 100-400mm, zijn voldoende.
  • Een drone vormt een waardevolle aanvulling. Hou het luchtruim goed in de gaten. Er zijn veel andere drones, maar ook commerciële helikoptervluchten. Die laatste hebben uiteraard altijd voorrang. Een hoofdlampje helpt om je drone terug te dirigeren naar jou. 
  • Gebruik een korte sluitertijd om luchttrillingen tot een minimum te beperken en alle details van de uitbarsting vast te leggen.
  • Een zonnige dag is niet ideaal, ga het liefst op een bewolkte dag (dan valt de lava beter op). Nog interessanter wordt het tijdens de schemering. Ga daarom zeker niet te vroeg terug naar de auto.
  • Het contrast van de gloeiende lava kan ten opzichte van de omgeving behoorlijk groot zijn. Maak bij twijfel een bracket, zodat je geen overbelichte foto’s hebt. 
  • Neem extra kleding in laagjes mee. Tijdens de wandeling krijg je het warm zat, maar uren wachten in een snijdende wind maakt snel koud.
  • Fotograferen niet alleen, maar geniet ook vooral. Een vulkaanuitbarsting is een unieke ervaring!
iceland volcano
Uiteraard ook even zelf op de foto met de vulkaan.
Oude bondswandelweg van Arnhem naar Zutphen, Deventer en Winterswijk met Bondswandelweg-wandelpin

Ontvang onze nieuwsbrief

Nieuwste blogs

Wandelen in Duitsland: de 10 mooiste wandelgebieden en routes

5 watervallen in IJsland voor je bucketlist

Ontdek het grootste blauwe bos van Duitsland