Zo fotografeer je bossen

Hoe mooier het bos voor het oog, hoe lastiger het bos zich laat vastleggen. Het bos is een chaos van richtingen en details. Als fotograaf is het de kunst om in die chaos een stukje rust te vinden.

Mijd de zon
We zijn graag buiten wanneer de zon schijnt, maar voor een bos is dat meestal een slechte keuze. Profiteer juist van grauwe, liefst vochtige dagen. Op dergelijke momenten heb je geen last van enorme contrasten en krijg je diepe verzadigde tinten voorgeschoteld. Kies wel een dag met weinig wind; in het donkere bos leidt wind al snel tot bewegingsonscherpte.


Een beetje mist of sneeuw verricht wonderen. Details in de verte vervagen of verdwijnen zelfs, waardoor het beeld direct een stuk rustiger wordt. Ook ervaar je meer diepte in een foto. Hetzelfde effect heb je in de stromende regen, maar dat vergt een behoorlijk doorzettingsvermogen.

Een beetje mist doet wonderen in een bos.

Soms biedt de zon overigens ook zeker voordelen, zeker in de vorm van laagstaand zonlicht. In een vochtig bos kun je getrakteerd worden op prachtige zonneharpen. Kleuren zijn het meest intens in tegenlicht, zeker wanneer de achtergrond donker afsteekt, het recept voor vlammende herfstbeelden of juist sprankelende lentefoto’s.

Een laagstaande zon kan soms toch voordelen bieden, zoals deze prachtige zonneharpen.

Ga voor tele
Met ons oog zien we veel, hetgeen we ook zo proberen te vertalen naar een foto. Een overzichtsfoto van een bos laat vaak te veel zien, waardoor het beeld onrustig wordt en je oog geen hoofdonderwerp vindt. Hét recept is dan ook een kort teleobjectief, zoals een 70-200mm. Kijk aandachtig rond en zoom in op dat ene stukje dat wel het verhaal van het bos vertelt, maar toch voldoende rust uitstraalt. Goed kijken vormt de basis voor succes. Een stapje naar links of rechts kan al een enorm verschil maken! Zorg er bijvoorbeeld voor dat de meest markante bomen elkaar niet overlappen. Probeer tevens de lucht buiten beeld te houden. Licht trekt immers de aandacht, dus ook de aandacht weg van jouw onderwerp.

Gebruik een telelens om een rustig stukje bos te isoleren en de lucht buiten beeld te houden. Zorg dat de meest markante stammen elkaar niet overlappen.

Uiteraard zijn er ook hier uitzonderingen te bedenken. Dat is bijvoorbeeld het geval in monotone bossen zonder al te veel ondergroei, zoals in sparrenplantages of beukenbossen. Het beeld is daar al snel rustig door een eenvoudig repeterend spel van boomstammen. Een andere uitzondering betreft een krachtige voorgrond, zoals een grote, markante varen. Door die een groot deel van de foto in te laten nemen, is dat in feite je onderwerp en is de rest van het bos ‘louter’ decor. Omdat de aandacht vooral naar de voorgrond gaat, is het minder storend dat de achtergrond wat onrustiger is.

Met een groothoek lijkt een grote boom nog veel groter, zeker vanaf een extreem laag standpunt.
Ook hier biedt een groothoeklens meerwaarde: geplaatst tussen de stammen van een meerstammige beuk.

Benut leegte
Bossen zijn vol, maak daarom gebruik van ‘lege’ ruimtes, zoals wandelpaden of watergangen. Zij zorgen voor een rustpunt en kunnen je oog soms ook door het beeld geleiden. Hoewel je als natuurfotograaf vaak je best doet menselijke elementen buiten beeld te houden, kan een pad of een weg dus veel toevoegen!

Een beek verschaft ruimte, rust en richting in een vol bos.

Polarisatiefilter
De kleuren van het bos zijn prachtig, maar vallen op een foto vaak tegen. Gebruik in een bos altijd een polarisatiefilter! Daarmee verminder je schitteringen op de bladeren, met veel diepere tinten tot gevolg. Uiteraard mag ook een statief niet ontbreken. In het bos is het donker. In combinatie met een grote diafragmawaarde voor een zo groot mogelijke scherptediepte kom je al snel uit op tamelijk lange sluitertijden.

Zonder polarisatiefilter: veel schitteringen op het blad en het stroompje.
Met polarisatiefilter: minder schitteringen en vollere kleuren.

Seizoenen
Het bos is in ieder seizoen aantrekkelijk: frisse tinten en bloemen in de lente, vijftig tinten groen in de zomer, vlammende kleuren in de herfst en zicht op de takken in de winter, hopelijk met wat sneeuw.


Extra interessant wordt het als je twee seizoenen met elkaar kunt combineren in één beeld: kale bomen met een enkele eerste frisgroene struik of vlammende herfstkleuren met sneeuw.

Herfst en winter gecombineerd in één beeld.

De mooiste bossen

Je hebt nu gezien hoe je het fotograferen van bossen aanpakt, maar waar vind je nu de mooiste bossen? Limburg is rijk aan bijzondere bossen. We verzamelden onze favoriete bossen in De 5 mooiste bossen van Nederlands Limburg

Oude bondswandelweg van Arnhem naar Zutphen, Deventer en Winterswijk met Bondswandelweg-wandelpin

Ontvang onze nieuwsbrief

Nieuwste blogs

Wandelen in Duitsland: de 10 mooiste wandelgebieden en routes

5 watervallen in IJsland voor je bucketlist

Ontdek het grootste blauwe bos van Duitsland